Muốn trồng đỗ đen sai quả, bạn cần gieo đúng thời vụ, chọn hạt giống chắc mẩy, bón đủ lân và kali, ngắt ngọn đúng lúc và giữ ẩm đều khi cây ra hoa. KT Nuôi Trồng sẽ hướng dẫn chi tiết từng bước qua bài viết dưới đây. Đừng bỏ lỡ nhé!

Đặc điểm cây đỗ đen cần biết trước khi trồng
Đỗ đen (đậu đen) là cây họ đậu ngắn ngày, sinh trưởng 80 đến 90 ngày, chịu hạn khá nhưng chịu úng kém. Ngập nước 1 đến 2 ngày là rễ đã dễ thối. Ngoài ra, cây còn có các đặc tính sau:
- Ra hoa nhiều đợt: Quả chín không đều nên phải thu hái làm nhiều lứa;
- Có nốt sần ở rễ: Giúp cố định đạm, cải tạo đất cho vụ sau;
- Ưa nắng, cần ít đạm: Thiếu sáng hoặc thừa đạm thì cây nhiều lá, ít quả.
Thời vụ trồng đỗ đen cho năng suất cao
Đỗ đen trồng được quanh năm, nhưng gieo từ tháng 2 đến tháng 6 hoặc tháng 11 đến tháng 12 thường cho năng suất cao nhất. Gieo vào các khung này giúp cây ra hoa tránh mưa lớn và rét đậm, vốn là nguyên nhân gây rụng hoa, lép quả. Lịch gieo tham khảo theo vùng:
- Miền Bắc: Vụ Xuân gieo tháng 2 đến tháng 3, vụ Hè gieo tháng 5 đến tháng 6;
- Miền Trung: Gieo sớm để cây ra hoa trước mùa mưa bão;
- Miền Nam và Tây Nguyên: Gieo đầu mùa khô, tháng 11 đến tháng 12, nếu chủ động được nước tưới.
Chọn giống đỗ đen chuẩn để cây sai quả
Hạt giống đỗ đen tốt phải chắc, tròn, bóng, mẩy, vỏ mịn, không xước và đều kích thước. Hạt đạt chuẩn nảy mầm đều, cây con khỏe, ít phải dặm lại.
Đỗ đen xanh lòng và đỗ đen trắng lòng nên chọn loại nào?
Đỗ đen xanh lòng hợp để bán hoặc rang nước uống, còn đỗ đen trắng lòng hợp để nấu chè, nấu xôi trong gia đình. Kỹ thuật trồng 2 giống gần như nhau:
|
Tiêu chí |
Đỗ đen xanh lòng |
Đỗ đen trắng lòng |
|
Màu ruột |
Xanh nhạt | Trắng ngà |
| Công dụng | Rang nước uống, làm thuốc, nấu chè |
Nấu chè, nấu xôi, làm bánh |
|
Độ phổ biến |
Ít hơn, trồng theo vùng | Phổ biến, dễ mua giống |
| Mức độ ưa chuộng | Cao, giá bán thường nhỉnh hơn |
Ổn định, giá mềm hơn |

Cách xử lý hạt giống trước khi gieo
Phơi nhẹ và ngâm ủ ngắn giúp hạt đỗ đen nảy mầm nhanh, đều hơn khi đất khô. Đất đủ ẩm thì có thể gieo hạt khô. Cách xử lý:
- Phơi hạt dưới nắng nhẹ 2 đến 3 giờ.
- Ngâm hạt trong nước ấm 35 đến 40 độ C (2 sôi 3 lạnh) khoảng 2 đến 3 giờ.
- Vớt ra để ráo, ủ trong khăn ẩm đến khi hạt nứt nanh thì đem gieo.
Hướng dẫn cách trồng đỗ đen sai quả từng bước
Quy trình trồng đỗ đen gồm 4 bước: làm đất lên luống, bón lót, gieo hạt đúng mật độ, sau đó dặm và tỉa cây. Làm đúng 4 bước thì cây con mọc đều, rễ khỏe, đủ sức nuôi hoa quả về sau.
Bước 1: Làm đất và lên luống
Đỗ đen hợp với đất thịt nhẹ, đất cát pha hoặc đất bãi phù sa tơi xốp, thoát nước tốt, không chua phèn. Các việc cần làm:
- Cày lật đất, phơi ải 5 đến 7 ngày, bừa nhỏ và nhặt sạch cỏ dại;
- Rắc 10 đến 15 kg vôi bột/sào Bắc Bộ (360 m2) nếu đất chua;
- Lên luống rộng 1,2 đến 1,5 m, cao khoảng 35 cm, rãnh rộng khoảng 15 cm.
Bước 2: Bón lót
Bón lót cho đỗ đen chủ yếu dùng phân chuồng hoai và phân lân, rải theo rãnh trước khi gieo. Lân giúp rễ và nốt sần phát triển sớm. Lượng phân tham khảo mỗi sào Bắc Bộ:
- Phân chuồng hoai mục: 300 đến 400 kg, hoặc 30 đến 40 kg phân hữu cơ vi sinh;
- Phân lân: 10 đến 12 kg, tăng giảm tùy độ màu mỡ của đất.
Bước 3: Gieo hạt và mật độ
Đỗ đen nên gieo theo hàng, hàng cách hàng 25 đến 30 cm, hốc cách hốc 10 đến 15 cm, mỗi hốc 2 đến 3 hạt. Với mật độ này, mỗi sào Bắc Bộ cần khoảng 0.7 đến 1 kg hạt giống. Lấp đất dày 2 đến 3 cm rồi tưới nhẹ.
Bước 4: Dặm và tỉa cây
Khi cây đỗ đen có 2 lá mầm và mọc đều, bạn dặm thêm vào các hốc trống và tỉa bớt cây mọc đôi, cây yếu. Mỗi hốc giữ 1 đến 2 cây khỏe.

Chăm sóc đỗ đen giai đoạn ra hoa để tăng tỷ lệ đậu quả
Cây đỗ đen đậu nhiều quả hay không phụ thuộc chủ yếu vào 3 việc: ngắt ngọn đúng lúc, bón thúc đủ lân và kali, giữ ẩm đều khi cây ra hoa. Thiếu nước hoặc thừa đạm lúc này dễ làm hoa rụng hàng loạt.
Bón thúc 3 lần đúng thời điểm
Đỗ đen cần bón thúc 3 lần theo nguyên tắc giảm dần đạm, tăng dần kali khi cây sắp ra hoa. Lịch bón tham khảo cho mỗi sào Bắc Bộ:
- Khi cây được khoảng 10 ngày tuổi: Xới nhẹ, làm cỏ, bón 1 đến 1,5 kg urê.
- Khoảng 20 ngày sau lần 1: Làm sạch cỏ, bón 1 kg urê và 2 kg kali.
- Trước khi cây ra hoa: Bón 2 đến 3 kg kali, kết hợp vun gốc chống đổ.
Không bón đạm sau khi cây đã ra hoa vì lúc này đạm chỉ làm cây ra thêm lá.
Ngắt ngọn khi cây cao 40 đến 50 cm
Ngắt ngọn đỗ đen khi cây cao 40 đến 50 cm, sắp ra hoa giúp cây phân thêm nhánh bên. Mỗi nhánh mới ra thêm chùm hoa nên số quả tăng lên. Nên ngắt vào sáng sớm ngày khô ráo.
Tưới nước và làm cỏ
Ruộng đỗ đen cần giữ ẩm đều khi cây ra hoa và làm quả, sau mưa phải tháo nước ngay. Trời hạn thì tưới rãnh cho nước thấm vào luống rồi rút đi, không tưới phun lên hoa. Làm cỏ thường xuyên để hạn chế sâu hại trú ẩn.

Cách phòng trừ sâu bệnh hại đỗ đen
Phòng trừ sâu bệnh hại đỗ đen nên ưu tiên biện pháp canh tác, chỉ dùng thuốc khi sâu bệnh vượt mức kiểm soát. Cụ thể là trồng đúng mật độ, vệ sinh đồng ruộng, luân canh với cây khác họ và nhổ bỏ cây bệnh sớm.
Sâu hại thường gặp
Sâu hại đỗ đen tập trung ở thân, lá và quả:
|
Tên sâu hại |
Dấu hiệu nhận biết | Cách phòng trị |
| Sâu đục thân | Thân có lỗ đục, ngọn héo |
Cắt bỏ cây bị hại, luân canh |
|
Sâu ăn lá |
Lá khuyết, thủng lỗ | Bắt thủ công, dùng chế phẩm sinh học Bt |
| Sâu đục quả | Quả có lỗ, hạt bị ăn |
Kiểm tra khi ra hoa, phun thuốc khi mật độ cao |
|
Rầy, rệp |
Bám ngọn non, chùm hoa, lá xoăn |
Phun nước mạnh, dùng chế phẩm thảo mộc |
Bệnh hại thường gặp
Bệnh hại đỗ đen thường bùng phát khi ruộng ẩm thấp hoặc gieo quá dày:
|
Tên bệnh |
Dấu hiệu nhận biết |
Cách phòng trị |
|
Lở cổ rễ |
Gốc thâm đen, thắt lại, cây gục | Lên luống cao, bón lót Trichoderma |
| Đốm lá | Lá có đốm nâu tròn |
Ngắt lá bệnh, gieo đúng mật độ |
|
Cháy lá |
Mép lá khô cháy, vàng rồi rụng |
Vệ sinh ruộng, phun thuốc khi bệnh lan rộng |
Thu hoạch và bảo quản đỗ đen đúng cách
Thời điểm thu hoạch đỗ đen là khi vỏ quả chuyển từ xanh sang nâu đen. Quả chín không đều nên phải hái nhiều đợt. Quy trình xử lý:
- Hái quả chín đen vào ngày nắng ráo.
- Phơi quả đến khi vỏ giòn rồi đập lấy hạt.
- Phơi hạt thêm 3 đến 4 nắng.
- Sàng sạch tạp chất, bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát.

Câu hỏi thường gặp khi trồng đỗ đen
1 sào đỗ đen cần bao nhiêu kg hạt giống?
Mỗi sào Bắc Bộ (360 m2) cần khoảng 0.7 đến 1 kg hạt giống đỗ đen.
1 sào đỗ đen thu được bao nhiêu kg?
Mỗi sào Bắc Bộ thường thu khoảng 50 đến 90 kg hạt đỗ đen khô, tùy giống, chất đất và cách chăm sóc.
Có trồng đỗ đen trong chậu hoặc thùng xốp được không?
Có. Chậu hoặc thùng xốp cần sâu từ 25 cm, có lỗ thoát nước và đặt nơi có 6 đến 8 giờ nắng mỗi ngày.
Tại sao đỗ đen ra nhiều lá nhưng ít quả?
Nguyên nhân thường là bón thừa đạm, không ngắt ngọn hoặc thiếu nắng. Bạn nên ngừng bón đạm, bổ sung kali và ngắt ngọn khi cây cao 40 đến 50 cm.
>>> CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM:
- Kỹ thuật trồng bắp năng suất cao trái to Hạt Đều
- Kỹ thuật trồng khoai môn cho củ to năng suất Cao
- Cách trồng khoai lang nhiều củ to ngọt năng suất Cao
Cách trồng đỗ đen sai quả không khó nếu bạn gieo đúng thời vụ, chọn giống chắc mẩy, bón đủ lân và kali, ngắt ngọn đúng lúc và giữ ẩm đều khi cây ra hoa. Đừng quên theo dõi KT Nuôi Trồng để cập nhật thêm kỹ thuật trồng các loại cây họ đậu khác bạn nhé.



