Kỹ thuật trồng khoai môn cho củ to cần chú ý 3 yếu tố chính: chọn đúng thời vụ, chuẩn bị đất phù hợp và bón phân cân đối trong giai đoạn hình thành củ. Đất úng nước có thể khiến củ bị thối, trong khi bón thừa đạm dễ làm cây phát triển thân lá quá mạnh, ảnh hưởng đến năng suất củ. KT Nuôi Trồng sẽ hướng dẫn chi tiết từ chọn giống, làm đất đến chăm sóc và thu hoạch qua bài viết sau.

Đặc điểm cây khoai môn cần biết trước khi trồng
Khoai môn là cây lấy củ ưa ẩm, ưa ấm, sinh trưởng tốt ở nhiệt độ 20 đến 30°C. Phần lớn giống trồng cạn cần đất ẩm nhưng không chịu úng ở vùng rễ, riêng môn nước sống được trong ruộng ngập nông. Một số yêu cầu cơ bản cần nắm:
- Ánh sáng: Ưa sáng, chịu được bóng râm nhẹ;
- Đất trồng: Đất phù sa, đất thịt nhẹ giàu mùn;
- Độ pH: Khoảng 5,5 đến 6,5;
- Thời gian sinh trưởng: Từ 5 đến 10 tháng tùy giống.
Các giống khoai môn phổ biến và cách chọn củ giống
Giống khoai môn nên chọn theo mục đích và điều kiện ruộng: khoai môn sọ ngắn ngày, môn tím cho củ cái to, môn nước hợp ruộng trũng. Củ giống cần chắc, sạch bệnh và nhiều mắt mầm.
So sánh các giống khoai môn phổ biến
Đặc điểm các giống khoai môn phổ biến như sau:
|
Giống |
Đặc điểm củ | Thời gian thu hoạch | Vùng trồng thích hợp |
| Khoai môn sọ | Nhiều củ con, ruột trắng, dẻo | 5 đến 7 tháng |
Đồng bằng, trung du Bắc Bộ |
|
Môn tím (môn cao) |
Củ cái lớn, ruột vân tím, bở thơm | 8 đến 10 tháng | Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ |
| Môn dẻo Lệ Phố | Củ cái to, ruột vân tím, dẻo thơm | 8 đến 9 tháng |
Vùng đồi núi phía Bắc |
|
Môn nước |
Thân lá cao, củ cái dài, chịu ngập | 6 đến 8 tháng |
Ruộng trũng, đất ven kênh rạch |

Tiêu chuẩn chọn củ giống
Củ giống khoai môn đạt chuẩn cần đáp ứng các tiêu chí sau:
- Củ nặng khoảng 200 đến 300 g, cân đối;
- Vỏ nguyên, chắc tay, không dập hay mềm nhũn;
- Nhiều mắt mầm khỏe, mầm chưa mọc dài;
- Lấy từ ruộng không bị thối củ, cháy lá vụ trước.
Xử lý củ giống trước khi trồng
Củ giống nên được xử lý vết cắt và ủ nhú mầm để hạn chế thối trong đất. Cách làm như sau:
- Cắt củ to thành miếng, mỗi miếng giữ 1 đến 2 mắt mầm;
- Chấm vết cắt vào tro bếp hoặc vôi bột, hong khô 1 đến 2 ngày;
- Ủ củ trong cát ẩm hoặc rơm ẩm đến khi mầm nhú đều thì đem trồng.
Thời vụ trồng khoai môn theo từng miền
Thời vụ trồng khoai môn chính ở miền Bắc là tháng 2 đến tháng 3, miền Nam trồng đầu mùa mưa khoảng tháng 5 đến tháng 7. Miền Trung nên bố trí để thu hoạch trước mùa mưa bão. Chi tiết theo từng miền như sau:
|
Miền |
Thời điểm trồng | Thời điểm thu hoạch |
Lưu ý thời tiết |
|
Miền Bắc |
Tháng 2 đến tháng 3 | Tháng 9 đến tháng 11 | Tránh rét đậm khi củ mới nảy mầm |
| Miền Trung | Tháng 1 đến tháng 2 | Tháng 8 đến tháng 9 |
Thu hoạch trước mưa bão để tránh úng củ |
|
Miền Nam |
Tháng 5 đến tháng 7 | Tháng 1 đến tháng 3 năm sau |
Chủ động nước tưới khi vào mùa khô |
Chuẩn bị đất và lên luống trồng khoai môn
Đất trồng khoai môn tốt nhất là đất phù sa hoặc đất thịt nhẹ, tơi xốp, thoát nước nhanh. Đất cần cày bừa kỹ, phơi ải 7 đến 10 ngày. Thông số tham khảo cho 1 sào Bắc Bộ (360 m2):
- Luống cao 25 đến 30 cm, rộng 1 đến 1,2 m, có rãnh thoát nước;
- Phân chuồng hoai mục: 500 đến 700 kg;
- Vôi bột: 15 đến 20 kg để khử chua;
- Phân lân: 15 đến 20 kg, trộn cùng phân chuồng bón vào hốc.

Quy trình trồng khoai môn đúng kỹ thuật
Quy trình trồng khoai môn trên ruộng cạn gồm 6 bước, trồng với mật độ hàng cách hàng 70 đến 80 cm, cây cách cây 40 đến 50 cm, tương đương khoảng 900 đến 1.300 hốc/sào 360 m2. Cụ thể:
- Đào hốc: Sâu 10 đến 15 cm, rộng 20 đến 25 cm;
- Bón lót: Rải phân chuồng trộn lân xuống đáy hốc, phủ lớp đất mỏng lên trên;
- Đặt củ: Mỗi hốc 1 củ đã nhú mầm, mầm hướng lên trên;
- Lấp đất: Phủ đất mịn dày 3 đến 5 cm, ấn nhẹ quanh gốc;
- Phủ gốc: Phủ rơm rạ hoặc cỏ khô lên mặt luống để giữ ẩm;
- Tưới và dặm: Tưới đẫm sau trồng, sau 2 đến 4 tuần trồng dặm hốc không mọc.
Ngoài ruộng cạn, khoai môn còn trồng được dưới ruộng nước hoặc trong bao tại nhà.
Cách trồng khoai môn nước
Môn nước trồng trên ruộng trũng, điểm khác biệt là luôn giữ mực nước nông trong ruộng. Cách trồng như sau:
- Làm bùn kỹ, san phẳng ruộng, đắp bờ giữ nước;
- Cấy củ hoặc chồi giống theo hàng, ấn vừa đủ để cây đứng vững;
- Giữ nước xâm xấp, khi cây ổn định nâng lên 5 đến 10 cm;
- Rút cạn nước trước thu hoạch khoảng 1 tháng.
Cách trồng khoai môn trong bao hoặc thùng tại nhà
Khoai môn trồng được trong bao hoặc thùng xốp nếu đủ sâu và thoát nước tốt:
- Bao sâu từ 40 cm, đục lỗ thoát nước, mỗi bao 1 cây;
- Trộn đất với phân hữu cơ hoai mục và xơ dừa;
- Đặt nơi có nắng 4 đến 6 giờ mỗi ngày.
Chăm sóc khoai môn sau khi trồng
Chăm sóc khoai môn tập trung vào 3 việc: giữ ẩm đều nhưng không để úng, vun gốc kịp thời và bón thúc đúng giai đoạn. Giai đoạn tạo củ cần ưu tiên kali.
Tưới nước
Lượng nước tưới thay đổi theo giai đoạn:
- Cây con: Tưới 1 đến 2 lần mỗi ngày;
- Cây ổn định: Tưới 2 đến 3 lần mỗi tuần;
- Mùa mưa: Khơi rãnh, không để nước đọng quanh gốc;
- Gần thu hoạch: Giảm tưới để củ chắc.
Làm cỏ, vun gốc và tỉa chồi phụ
Khoai môn cần làm cỏ, vun gốc khi cây cao 30 đến 40 cm để cây đứng vững và kích thích tạo củ. Với môn tím lấy củ cái, nên tỉa bớt chồi phụ để dồn dinh dưỡng nuôi củ chính; khoai môn sọ lấy củ con thì không cần tỉa.
Bón thúc cho khoai môn
Khoai môn cần bón thúc 3 lần, tăng dần kali khi tạo củ và tránh dư đạm làm củ nhỏ. Lượng phân tham khảo cho 1 sào 360 m2:
|
Lần bón |
Thời điểm | Loại phân |
Liều lượng/sào |
|
Lần 1 |
Cây có 3 đến 4 lá thật | Urê và kali | 2 đến 3 kg urê, 2 kg kali |
| Lần 2 | Cây có 6 đến 7 lá | NPK cân đối |
10 đến 15 kg |
|
Lần 3 |
Cây bắt đầu tạo củ | Kali |
4 đến 5 kg |
Phòng trừ sâu bệnh hại khoai môn
Bệnh gây hại nặng nhất trên khoai môn là thối củ và cháy lá, thường xuất hiện khi ruộng thoát nước kém, ẩm độ cao. Sâu đục thân, sâu khoang và rệp cũng thường gây hại.
|
Sâu bệnh |
Dấu hiệu nhận biết |
Cách xử lý |
|
Sâu đục thân |
Thân có lỗ đục, cây héo, dễ đổ | Cắt bỏ thân bị hại, dùng thuốc được phép khi mật độ cao |
| Sâu khoang | Lá bị ăn khuyết, trơ gân |
Ngắt ổ trứng, phun chế phẩm sinh học khi sâu non |
|
Rệp |
Bám mặt dưới lá, lá xoăn vàng | Phun nước rửa trôi, dùng chế phẩm sinh học |
| Bệnh thối củ | Củ mềm nhũn, có mùi hôi, cây héo |
Nhổ cây bệnh, rắc vôi vào hốc, khơi rãnh |
|
Bệnh cháy lá |
Đốm nâu, lá cháy khô từ mép vào |
Cắt lá bệnh, phun thuốc trừ nấm theo hướng dẫn |

Các biện pháp phòng ngừa sâu bệnh nên áp dụng từ đầu vụ:
- Dùng củ giống sạch bệnh;
- Lên luống cao, thoát nước tốt;
- Luân canh với lúa hoặc cây họ đậu;
- Dọn sạch tàn dư cây bệnh sau thu hoạch.
Thu hoạch và bảo quản khoai môn
Khoai môn thu hoạch khi phần lớn lá ngả vàng, thân ngừng phát triển, thường từ 5 đến 10 tháng sau trồng tùy giống. Năng suất tham khảo 500 đến 700 kg/sào 360 m2. Sau khi đào, bảo quản như sau:
- Cắt bỏ thân lá, giũ sạch đất, không rửa nước;
- Hong củ nơi khô ráo, thoáng mát vài ngày;
- Xếp vào sọt tre, tránh nắng trực tiếp;
- Chọn củ chắc, đẹp để làm giống vụ sau.

Câu hỏi thường gặp về kỹ thuật trồng khoai môn
Khoai môn trồng bao lâu thì thu hoạch?
Khoai môn thu hoạch sau 5 đến 10 tháng tùy giống, khoai môn sọ ngắn ngày nhất.
Khoai môn có trồng được trong chậu không?
Có, nếu chậu hoặc bao sâu khoảng 40 cm trở lên, thoát nước tốt và đủ nắng.
Vì sao khoai môn bị thối củ?
Khoai môn thối củ chủ yếu do đất úng, củ giống mang mầm bệnh hoặc bón dư đạm.
Trồng khoai môn bằng chồi hay bằng củ tốt hơn?
Trồng bằng củ cho cây mọc đều, khỏe hơn; trồng bằng chồi tiết kiệm giống nhưng cần chăm kỹ giai đoạn đầu.
>>> CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM:
- Kỹ thuật trồng bắp năng suất cao trái to Hạt Đều
- Cách trồng lạc nhiều củ: Bí quyết hạt chắc năng suất Cao
- Cách trồng khoai lang nhiều củ to ngọt năng suất Cao
Như vậy, kỹ thuật trồng khoai môn đạt năng suất cao dựa trên 3 yếu tố: chọn giống và thời vụ phù hợp, đất thoát nước tốt, bón phân cân đối và tăng kali khi cây tạo củ. Hãy theo dõi KT Nuôi Trồng để cập nhật thêm nhiều kỹ thuật trồng cây lấy củ hữu ích bạn nhé.



