Cách trồng cây ăn quả đúng kỹ thuật gồm 4 khâu chính: chọn thời vụ và giống phù hợp, chuẩn bị đất và hố trồng, đặt cây xuống hố đúng cách, chăm sóc kỹ trong năm đầu tiên. Trong đó, 1 đến 2 tháng đầu sau khi trồng quyết định tỷ lệ sống của cây. Hướng dẫn chi tiết từng khâu sẽ được KT Nuôi Trồng chia sẻ ngay sau đây.

Thời điểm trồng cây ăn quả thích hợp
Thời điểm trồng cây ăn quả thích hợp nhất là đầu mùa mưa, vì lúc này đất đủ ẩm và cây con ít bị sốc nắng nên rễ phát triển nhanh. Mốc thời gian cụ thể tùy theo vùng khí hậu và điều kiện tưới.
Lịch trồng tham khảo theo khu vực:
- Miền Nam: Từ tháng 5 đến tháng 7;
- Miền Bắc: Vụ xuân từ tháng 2 đến tháng 4, vụ thu từ tháng 8 đến tháng 10;
- Vườn có hệ thống tưới chủ động: Có thể trồng quanh năm nhưng nên tránh tháng nắng gắt hoặc rét đậm.
Chọn giống cây ăn quả phù hợp
Giống cây ăn quả nên chọn là cây ghép hoặc cây chiết sạch bệnh, mua tại cơ sở có nguồn gốc rõ ràng. Hai loại cây giống này giữ được đặc tính cây mẹ và cho trái sớm hơn cây gieo hạt từ 2 đến 4 năm.
So sánh cây ghép, cây chiết và cây gieo hạt
Cây ghép phù hợp với đa số vườn vì vừa cho trái sớm vừa có bộ rễ khỏe. Cây chiết hợp với vườn nhỏ cần thu hoạch nhanh, còn cây gieo hạt chủ yếu dùng làm gốc ghép. Cụ thể:
|
Tiêu chí |
Cây ghép | Cây chiết |
Cây gieo hạt |
|
Thời gian cho trái |
2 đến 3 năm | 1 đến 3 năm | 5 đến 7 năm |
| Bộ rễ | Rễ cọc, bám chắc | Rễ chùm, dễ đổ ngã |
Rễ cọc ăn sâu |
|
Giữ đặc tính cây mẹ |
Giữ được | Giữ được | Dễ thoái hóa |
| Tuổi thọ vườn | 20 đến 30 năm | 10 đến 15 năm |
Dài nhất |
Tiêu chuẩn cây giống tốt
Cây giống đạt chuẩn cần có:
- Chiều cao: Từ 40 đến 60 cm tính từ mặt bầu, thân thẳng;
- Vết ghép: Đã liền da hoàn toàn, nằm cách mặt bầu khoảng 15 đến 20 cm;
- Bộ lá: Xanh đậm, có ít nhất 2 đợt lá ổn định;
- Sâu bệnh: Không có đốm lá, rệp hay nhện bám;
- Bầu đất: Còn nguyên, rễ không trồi ra ngoài túi.
Chuẩn bị đất và đào hố trồng cây ăn quả
Đất trồng cây ăn quả cần tơi xốp, thoát nước tốt và có độ pH khoảng 5,5 đến 6,5. Hố trồng nên được đào và bón lót trước khi xuống giống từ 15 ngày đến 1 tháng để phân kịp hoai và đất ổn định.
Làm đất và xử lý đất
Làm đất kỹ giúp hạn chế nấm bệnh và tuyến trùng. Các việc cần làm gồm:
- Cày xới sâu 30 đến 40 cm, nhặt sạch cỏ và rễ cũ;
- Bón vôi bột nếu đất có pH dưới 5,5, liều lượng tham khảo khoảng 0,5 kg mỗi hố;
- Đất từng trồng cây lâu năm nên luân canh 2 đến 3 vụ hoa màu trước;
- Vùng đất thấp cần lên mô hoặc lên liếp để tránh úng.
Kích thước hố và khoảng cách trồng
Hố trồng cây ăn quả có kích thước phổ biến là 40 x 40 x 40 cm với đất tốt hoặc 60 x 60 x 60 cm với đất cứng, nghèo dinh dưỡng. Khi đào, bạn để riêng lớp đất mặt để trộn phân lót, đất phía dưới đắp thành bờ bồn đường kính khoảng 1 m.

Khoảng cách trồng phụ thuộc độ rộng tán của từng loại cây khi trưởng thành, cụ thể:
|
Loại cây |
Khoảng cách trồng (m) |
| Xoài |
6 x 6 đến 8 x 8 |
|
Bưởi |
5 x 5 đến 6 x 6 |
| Cam |
3 x 4 đến 4 x 5 |
|
Quýt |
3 x 3 đến 4 x 4 |
| Nhãn |
6 x 6 đến 8 x 8 |
|
Ổi |
3 x 3 đến 4 x 4 |
| Sầu riêng |
8 x 8 đến 10 x 10 |
Bón lót cho hố trồng
Phân bón lót cho hố trồng cây ăn quả gồm phân hữu cơ hoai mục, lân và nấm đối kháng, giúp cây có sẵn dinh dưỡng và hạn chế nấm bệnh vùng rễ. Lượng phân tham khảo cho 1 hố:
- Phân chuồng ủ hoai mục: 5 đến 10 kg;
- Supe lân: 500 g;
- Nấm đối kháng Trichoderma: 50 g;
- Thuốc chống mối dạng bột: 50 g.
Trộn đều phân với đất mặt, lấp đầy hố, tưới ẩm và chờ ít nhất 15 ngày rồi mới trồng.
Hướng dẫn cách trồng cây ăn quả xuống hố
Trồng cây ăn quả xuống hố đúng cách gồm 5 bước, trong đó quan trọng nhất là giữ nguyên bầu đất và không vùi mắt ghép. Nên trồng vào chiều mát hoặc ngày râm. Quy trình cụ thể:
- Bước 1: Moi một lỗ ở giữa hố đã bón lót, rộng và sâu hơn bầu cây khoảng 5 cm;
- Bước 2: Cắt đáy túi bầu, đặt cây vào lỗ, rạch dọc túi rồi rút nilon ra nhẹ nhàng để bầu không vỡ;
- Bước 3: Chỉnh cây thẳng, để mặt bầu cao hơn mặt đất từ 3 đến 5 cm, mắt ghép nằm trên mặt đất;
- Bước 4: Lấp đất, nén nhẹ từ ngoài vào trong, vun gốc thành mô để nước không đọng ở gốc;
- Bước 5: Cắm cọc buộc cố định thân, tưới đẫm nước rồi phủ rơm hoặc cỏ khô quanh gốc.

Kỹ thuật chăm sóc cây ăn quả sau khi trồng
Năm đầu tiên là giai đoạn chăm sóc quan trọng nhất của cây ăn quả, trong đó tháng đầu cây nhạy cảm nhất vì rễ non chưa bám đất. Chăm sóc tốt giai đoạn này giúp cây có khung tán khỏe và sớm cho trái.
Tưới nước và giữ ẩm
Cây ăn quả mới trồng cần giữ ẩm đều nhưng không để úng. Bạn tưới lại sau khi trồng từ 2 đến 3 ngày, sau đó duy trì 2 đến 3 lần mỗi tuần tùy thời tiết. Ngày nắng gắt, hãy che cây bằng lưới đen hoặc lá dừa trong 2 đến 3 tuần đầu.
Bón phân thúc năm đầu
Phân bón thúc cho cây ăn quả năm đầu nên dùng NPK giàu đạm và lân như NPK 20-20-15 hoặc NPK 16-16-8, bắt đầu bón sau khi trồng từ 1 đến 2 tháng. Tổng lượng khoảng 0,5 kg mỗi cây mỗi năm, chia đều 5 đến 10 lần bón.
Mỗi lần bón, hòa khoảng 50 g phân vào 10 lít nước rồi tưới quanh mép bồn. Lượng phân nên tăng dần theo kích thước cây và độ màu mỡ của đất.
Tỉa cành, tạo tán
Tỉa cành, tạo tán giúp cây ăn quả có khung cân đối, thông thoáng và ít sâu bệnh. Khi cây cao khoảng 0,7 đến 1 m, bạn bấm ngọn để kích thích cây ra cành. Sau đó giữ 3 đến 5 cành cấp 2 khỏe, phân bố đều các hướng và cắt bỏ cành yếu, cành sát mặt đất.

Phòng trừ sâu bệnh thường gặp
Sâu bệnh hại cây ăn quả năm đầu chủ yếu tấn công đợt lá non. Các đối tượng cần theo dõi gồm:
- Rầy chổng cánh: Chích hút đọt non cây có múi, truyền bệnh vàng lá gân xanh;
- Nhện đỏ: Làm lá bạc màu và rụng sớm, nhiều vào mùa khô;
- Sâu vẽ bùa: Đục đường ngoằn ngoèo làm lá non xoăn lại;
- Sâu đục thân: Đục lỗ trên thân, cành, có mùn gỗ đùn ra;
- Ruồi vàng đục quả: Gây thối, rụng trái;
- Bệnh thán thư: Gây đốm nâu đen trên lá, hoa, trái xoài;
- Bệnh xì mủ: Do nấm Phytophthora gây chảy nhựa, thối vỏ thân trên sầu riêng và cây có múi.
Bạn nên ưu tiên biện pháp sinh học như bổ sung Trichoderma vào gốc và dùng bẫy dẫn dụ ruồi vàng. Trước khi dùng thuốc bảo vệ thực vật, hãy hỏi trạm khuyến nông địa phương để chọn đúng loại và liều lượng.

Câu hỏi thường gặp về cách trồng cây ăn quả
Trồng cây ăn quả bao lâu thì có trái?
Cây ăn quả trồng bằng cây ghép hoặc chiết thường cho trái sau 2 đến 3 năm, ổi và chanh có thể sau khoảng 1 năm. Cây gieo hạt cần 5 đến 7 năm tùy loại.
Có thể trồng cây ăn quả trong chậu không?
Có thể trồng cây ăn quả trong chậu nếu chọn cây tán nhỏ như ổi, chanh, quất hoặc khế. Chậu nên có đường kính từ 50 cm, đáy có lỗ thoát nước.
Nên bón phân gì cho cây ăn quả mới trồng?
Cây ăn quả mới trồng nên được bón lót bằng phân chuồng hoai và supe lân, sau 1 đến 2 tháng thì bón thúc NPK giàu đạm và lân như NPK 20-20-15. Phân cần pha loãng để không cháy rễ non.
Cây ăn quả mới trồng bị héo lá phải làm sao?
Cây ăn quả mới trồng bị héo lá thường do thiếu nước, nắng gắt hoặc bầu bị vỡ làm tổn thương rễ. Bạn cần che nắng, tưới đủ ẩm, kiểm tra gốc có úng không và tạm ngưng bón phân.
>> CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM:
- Kỹ thuật trồng chanh không hạt Sai Quả năng suất cao
- Cách trồng dâu tây từ hạt nhanh nảy mầm cho Nhiều Quả
- Cách trồng quất đúng kỹ thuật cây khỏe Sai Quả quanh năm
Áp dụng đúng cách trồng cây ăn quả qua 4 khâu từ chọn thời vụ, chọn giống, chuẩn bị hố đến chăm sóc năm đầu sẽ giúp cây bén rễ nhanh, tán đẹp và sớm cho trái. Hãy theo dõi KT Nuôi Trồng để cập nhật thêm nhiều bài viết về kỹ thuật canh tác hữu ích bạn nhé.



