Để trồng cây chà là sinh trưởng tốt và cho trái, bạn nên ưu tiên cây giống cấy mô hoặc cây tách chồi, lựa chọn vị trí nhiều ánh nắng, đất thoát nước tốt và thực hiện thụ phấn đúng thời điểm. Tùy phương pháp nhân giống và điều kiện chăm sóc, cây có thể bắt đầu cho trái sau khoảng 2–8 năm. Hãy cùng KT Nuôi Trồng tìm hiểu chi tiết kỹ thuật trồng cây chà là qua bài viết dưới đây.

Đặc điểm của cây chà là cần biết trước khi trồng
Cây chà là thuộc họ cau, chịu hạn và chịu mặn tốt, có cây đực và cây cái riêng biệt. Chỉ cây cái cho trái nên chọn giống và thụ phấn quyết định năng suất.
Đặc điểm hình thái và sinh trưởng
Đặc điểm nhận biết cây chà là gồm:
- Thân: Dạng cột, không phân nhánh, có thể cao trên 10 m;
- Lá: Kép lông chim dài 3 đến 5 m, gốc có gai;
- Hoa: Đơn tính, hoa đực và hoa cái ở 2 cây riêng;
- Quả: Quả hạch mọc thành buồng.
Các giống chà là phổ biến hiện nay
Muốn lấy quả, bạn nên chọn giống Barhee cấy mô đang trồng nhiều tại Ninh Thuận, Bình Thuận, các giống khác chủ yếu làm cảnh:
|
Giống chà là |
Mục đích trồng | Chiều cao |
Khả năng cho trái |
|
Chà là ăn quả (Barhee) |
Lấy quả, trồng vườn kinh tế | 10 đến 20 m | Quả to, ngọt, ăn tươi hoặc sấy |
| Chà là cảnh | Trang trí, trồng chậu | 2 đến 4 m |
Quả nhỏ, ít cơm |
|
Chà là bụi |
Làm hàng rào, cảnh quan | 3 đến 6 m | Quả nhỏ, ít giá trị |
| Chà là biển | Giữ đất ven biển | 1 đến 3 m |
Quả nhỏ, mọc tự nhiên |
Điều kiện đất, khí hậu và thời vụ trồng chà là
Cây chà là hợp với vùng nắng nóng, khô, đất cát pha thoát nước tốt và nên trồng vào đầu mùa mưa. Điều kiện cụ thể như sau:
- Nhiệt độ: 25 đến 35°C, chịu được trên 40°C;
- Độ ẩm: Cần khô ráo khi ra hoa và chín quả;
- Ánh sáng: Nắng toàn phần, ít nhất 8 giờ mỗi ngày;
- Đất: Cát pha hoặc thịt nhẹ, pH 6,5 đến 8, chịu mặn nhẹ.
Về thời vụ, Nam Trung Bộ trồng tháng 9 đến tháng 10, Nam Bộ tháng 5 đến tháng 6, miền Bắc tháng 3 đến tháng 4 và chủ yếu trồng làm cảnh.
Các cách nhân giống cây chà là
Cây chà là có 3 cách nhân giống là gieo hạt, tách chồi và cấy mô. Cây cấy mô và cây tách chồi cho trái nhanh, biết trước giới tính, còn cây gieo hạt có khoảng 50% là cây đực.

Cách trồng chà là bằng hạt
Trồng chà là bằng hạt phù hợp để làm cảnh hoặc thử nghiệm:
- Ngâm hạt: Ngâm 2 đến 3 ngày, thay nước mỗi ngày, bỏ hạt nổi;
- Ủ nảy mầm: Bọc khăn ẩm, để nơi ấm 2 đến 4 tuần;
- Gieo vào bầu: Gieo sâu 2 đến 3 cm, giữ ẩm;
- Ra ngôi: Trồng ra vườn khi cây cao 30 đến 40 cm.
Cách tách chồi chà là
Tách chồi giúp cây con giữ đúng giới tính và chất lượng quả của cây mẹ:
- Chọn chồi: Chồi 3 đến 5 năm tuổi, gốc rộng 20 đến 30 cm, đã có rễ;
- Tách chồi: Dùng đục sắc tách gọn, giữ nhiều rễ;
- Xử lý vết cắt: Giữ 1/3 số lá, bôi thuốc trừ nấm lên vết cắt;
- Giâm chồi: Trồng vào bầu lớn, che nắng và giữ ẩm.
Quy trình trồng cây chà là ra vườn
Khi trồng chà là ra vườn, bạn nên đào hố 80 x 80 x 80 cm và trồng cách nhau 7 đến 8 m để cây đủ nắng, dễ thụ phấn và thu hoạch:
- Đào hố: Đào trước khi trồng 2 đến 4 tuần;
- Bón lót: Trộn 20 đến 30 kg phân hữu cơ hoai mục, 0,5 kg vôi và 0,5 đến 1 kg lân với đất mặt;
- Đặt cây: Đặt cây giữa hố, cổ rễ ngang mặt đất, lấp đất nén chặt;
- Cố định: Cắm cọc, tưới đẫm và che nắng 2 đến 3 tuần đầu.

Mật độ tham khảo:
|
Hình thức trồng |
Khoảng cách |
Mật độ |
|
Vườn chuyên canh |
7 x 7 m đến 8 x 8 m | 150 đến 200 cây/ha |
| Trồng lẻ quanh nhà | Cách tường 4 đến 5 m |
Vài cây |
Cách chăm sóc cây chà là sau khi trồng
Chăm sóc cây chà là gồm 3 việc chính: tưới nước đúng lượng, bón phân theo giai đoạn và cắt tỉa thường xuyên.
Tưới nước cho cây chà là
Cây chà là chịu hạn nhưng cần đủ nước khi ra hoa, nuôi quả:
- Cây con: Tưới 2 đến 3 lần mỗi tuần vào mùa khô;
- Cây trưởng thành: Tưới sâu mỗi 7 đến 10 ngày;
- Khi quả chuyển chín: Giảm nước để hạn chế nứt quả;
- Khơi rãnh thoát nước, tránh úng gốc.
Bón phân cho cây chà là
Cây chà là cần phân hữu cơ làm nền, giai đoạn ra hoa và nuôi quả ưu tiên lân, kali:
|
Giai đoạn |
Loại phân |
Liều lượng |
|
Cây con (năm 1) |
NPK cân đối | 50 đến 100 g, 1 đến 2 tháng/lần |
| Kiến thiết cơ bản (năm 2 đến 3) | NPK và phân hữu cơ |
300 đến 500 g NPK, 3 lần/năm |
|
Trước khi ra hoa |
NPK giàu lân, kali | 0,5 đến 1 kg/lần |
| Nuôi quả | Kali hoặc NPK giàu kali |
0,5 đến 1 kg, chia 2 lần |
Cắt tỉa lá, chồi và làm cỏ
Cắt tỉa giúp cây thông thoáng, dồn dinh dưỡng nuôi quả:
- Cắt lá già, lá khô và lá sâu bệnh;
- Tỉa chồi gốc không dùng làm giống;
- Làm sạch cỏ quanh gốc;
- Đeo găng tay dày vì gai chà là rất cứng.
Cách thụ phấn cho cây chà là
Cây chà là phải thụ phấn chéo mới đậu quả. Hoa cái chỉ nhận phấn tốt trong 2 đến 4 ngày sau khi mo nứt nên cần thụ phấn nhân tạo.

Tỷ lệ cây đực và cây cái trong vườn
1 cây đực có thể cung cấp phấn cho 20 đến 25 cây cái, vườn nhỏ nên có ít nhất 1 cây đực.
Các bước thụ phấn nhân tạo
Thụ phấn vào buổi sáng khô ráo, khoảng 8 đến 11 giờ:
- Thu phấn: Cắt mo đực vừa nứt, phơi râm rồi rũ lấy phấn;
- Thụ phấn: Buộc 2 đến 3 nhánh hoa đực vào buồng hoa cái;
- Lặp lại: Thực hiện 2 đến 3 lần, cách nhau 1 đến 2 ngày.
Bảo quản phấn hoa đực
Phấn hoa đực khô cho vào lọ kín, để ngăn đông dùng được khoảng 1 năm.
Tỉa buồng và bao quả chà là
Tỉa buồng và bao quả chà là giúp quả to đều, hạn chế chim, côn trùng và nứt quả:
- Cây mới cho trái giữ 3 đến 5 buồng, cây trưởng thành giữ 8 đến 12 buồng;
- Buộc cuống buồng vào cuống lá để tránh gãy;
- Bao buồng bằng túi lưới hoặc túi vải khi quả bắt đầu chuyển màu.
Sâu bệnh hại cây chà là và cách phòng trị
Bọ đuông là sâu hại nguy hiểm nhất trên cây chà là vì đục thân có thể làm chết cây. Các đối tượng khác gồm:
|
Sâu bệnh |
Dấu hiệu |
Cách phòng trị |
|
Bọ đuông |
Thân có lỗ đục, đọt héo | Đặt bẫy, dùng nấm xanh |
| Bọ cánh cứng hại lá | Lá non bị gặm, khô trắng |
Cắt lá hại, phun chế phẩm sinh học |
|
Rệp sáp |
Lớp sáp trắng trên lá, cuống quả | Xịt nước mạnh, phun dầu khoáng |
| Thối nõn | Đọt vàng, thối mềm |
Thoát nước tốt, phun thuốc gốc đồng |
|
Đốm lá |
Đốm nâu trên lá già |
Tỉa lá bệnh, phun thuốc trừ nấm |
Thu hoạch và bảo quản quả chà là
Quả chà là thu hoạch khoảng 4 đến 5 tháng sau thụ phấn, khi vỏ chuyển đều màu và hết chát.

- Vàng giòn: Barhee thường hái ăn tươi ở giai đoạn này;
- Chín mềm: Quả nâu, mềm, ngọt đậm;
- Khô: Quả nhăn, để được lâu.
Cắt nguyên buồng, hạ bằng dây để quả không dập. Quả tươi để ngăn mát 1 đến 2 tuần, muốn để lâu thì sấy ở 50 đến 60°C.
Câu hỏi thường gặp
Trồng chà là bao lâu thì có trái?
Cây cấy mô cho trái sau 2 đến 3 năm, cây tách chồi sau 3 đến 5 năm, cây gieo hạt sau 5 đến 8 năm.
Cây chà là trồng 1 cây có ra quả không?
Trồng 1 cây cái vẫn ra hoa nhưng hầu như không đậu quả nếu không thụ phấn bằng phấn hoa đực.
Làm sao phân biệt cây chà là đực và cái?
Chỉ phân biệt được khi ra hoa: mo đực ngắn, mập, nhiều phấn, mo cái dài và có nụ quả nhỏ.
Có trồng chà là ở miền Bắc được không?
Có thể trồng làm cảnh, nhưng cây khó đậu quả vì mưa phùn khi ra hoa.
Có nên trồng chà là từ hạt mua ở chợ?
Không nên nếu muốn lấy quả, vì hạt khó nảy mầm, cây lâu ra trái và khoảng 50% là cây đực.
>> CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM:
- Kỹ thuật trồng mãng cầu xiêm đúng cách cây Trĩu Quả
- Hướng dẫn cách chăm sóc quất sau Tết Đúng kỹ thuật
- Cách trồng quất đúng kỹ thuật cây khỏe Sai Quả quanh năm
Kỹ thuật trồng cây chà là đạt hiệu quả khi bạn làm tốt 3 yếu tố: chọn giống, thụ phấn và chăm sóc. Hãy theo dõi KT Nuôi Trồng để cập nhật thêm kiến thức trồng cây ăn quả bạn nhé.



