Kỹ thuật trồng rau má thành công phụ thuộc chủ yếu vào 3 yếu tố: chọn dây giống khỏe, dùng giá thể tơi xốp giữ ẩm và tưới đủ nước mỗi ngày. Nếu trồng bằng dây, bạn thường cắt được lứa đầu sau khoảng 30 đến 45 ngày. KT Nuôi Trồng sẽ hướng dẫn chi tiết từ khâu chuẩn bị đến khi thu hoạch qua bài viết sau. Tham khảo ngay!

Đặc điểm của cây rau má cần biết trước khi trồng
Rau má (tên khoa học Centella asiatica) là cây thân bò thuộc họ Hoa tán, rễ mọc ra tại các đốt thân, ưa đất ẩm và chịu được bóng râm nhẹ. Nhờ khả năng ra rễ ở đốt, trồng rau má bằng dây là cách dễ và nhanh thu hoạch nhất.
Các giống rau má phổ biến
Rau má lá nhỏ phù hợp để ăn hằng ngày trong gia đình, còn rau má lá to cho năng suất cao hơn khi cần ép nước hoặc trồng để bán. Đặc điểm của từng giống như sau:
- Rau má lá nhỏ: Còn gọi là rau má ta, lá tròn nhỏ, cuống ngắn, vị hơi đắng và thơm đậm;
- Rau má lá to: Lá dày, bản to, cuống dài, ít đắng, thích hợp xay nước ép.

Điều kiện sinh trưởng phù hợp
Rau má phát triển tốt nhất khi nhận được 4 đến 6 giờ nắng nhẹ mỗi ngày, nhiệt độ khoảng 20 đến 30°C và đất luôn ẩm nhưng không đọng nước. Thời vụ trồng ở từng vùng như sau:
- Miền Nam: Trồng được quanh năm, đẹp nhất là đầu mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 6;
- Miền Bắc: Nên trồng vụ xuân từ tháng 2 đến tháng 4 hoặc vụ thu từ tháng 8 đến tháng 9;
- Miền Trung: Nên trồng sau mùa mưa bão, khoảng tháng 1 đến tháng 3.
So sánh các cách trồng rau má phổ biến
Trồng rau má bằng dây phù hợp với đa số gia đình vì dễ làm, chi phí thấp và cho thu hoạch sớm. Chi tiết so sánh 3 cách trồng như sau:
|
Tiêu chí |
Trồng bằng dây | Trồng bằng hạt | Trồng thủy canh |
| Thời gian thu lứa đầu | 30 đến 45 ngày | 60 đến 75 ngày |
30 đến 40 ngày |
|
Tỷ lệ sống |
Cao | Trung bình | Cao nếu dung dịch ổn định |
| Độ khó | Dễ | Trung bình |
Khá cao |
|
Chi phí ban đầu |
Thấp | Thấp | Cao |
| Phù hợp với | Gia đình mới trồng rau | Người không có sẵn dây giống |
Người trồng trên sân thượng, ban công |
Chuẩn bị trước khi trồng rau má
Khâu chuẩn bị trước khi trồng rau má gồm 3 việc chính là chọn dụng cụ và vị trí, phối trộn giá thể và chọn giống. Làm tốt khâu này giúp dây bén rễ nhanh, hạn chế thối gốc.
Dụng cụ và vị trí trồng
Rau má có rễ ăn nông nên chỉ cần thùng hoặc chậu sâu khoảng 15 đến 20 cm. Bạn có thể chọn 1 trong các dụng cụ sau:
- Thùng xốp khoảng 60 x 40 cm, đục 6 đến 8 lỗ thoát nước ở đáy;
- Chậu nhựa, khay nhựa hoặc chậu vải có lỗ thoát nước;
- Luống đất rộng khoảng 1 đến 1,2 m, cao 15 đến 20 cm để tránh úng.
Vị trí đặt thùng nên đón nắng sáng và có bóng râm buổi trưa.
Giá thể trồng rau má
Giá thể trồng rau má tốt nhất là loại tơi xốp, giàu mùn, giữ ẩm nhưng thoát nước nhanh, độ pH khoảng 6 đến 7. Bạn có thể tham khảo công thức phối trộn sau:
- 5 phần đất thịt hoặc đất phù sa;
- 3 phần phân trùn quế hoặc phân chuồng đã ủ hoai;
- 2 phần mụn dừa đã xả chát trộn với trấu hun.
Sau khi trộn, bạn rắc thêm Trichoderma và ủ khoảng 7 ngày để hạn chế nấm gây thối rễ.

Chọn dây giống hoặc hạt giống
Dây rau má giống đạt chuẩn là dây bánh tẻ dài khoảng 10 đến 15 cm, có 3 đến 4 đốt, lá xanh và không sâu bệnh. Nếu trồng bằng hạt, bạn nên chọn hạt có bao bì rõ nguồn gốc và còn hạn sử dụng.
Cách trồng rau má tại nhà theo từng bước
Cách trồng rau má tại nhà gồm 3 phương pháp là trồng bằng dây, bằng hạt và thủy canh. Người mới bắt đầu nên chọn trồng bằng dây trong thùng xốp.
Trồng rau má bằng dây
Trồng rau má bằng dây cho tỷ lệ sống cao và thường thu lứa đầu sau khoảng 30 đến 45 ngày. Quy trình thực hiện như sau:
- Bước 1: Ngâm gốc dây trong nước sạch 2 đến 3 ngày cho ra rễ trắng;
- Bước 2: Tạo hốc nông khoảng 2 đến 3 cm trên mặt giá thể;
- Bước 3: Đặt dây nằm nghiêng, vùi 2 đến 3 đốt, để ngọn nhô lên, các dây cách nhau 10 đến 15 cm;
- Bước 4: Nén nhẹ gốc, tưới đẫm và che nắng 5 đến 7 ngày đầu.

Trồng rau má bằng hạt
Trồng rau má bằng hạt mất nhiều thời gian hơn, thường khoảng 60 đến 75 ngày mới thu được lứa đầu. Các bước thực hiện gồm:
- Bước 1: Ngâm hạt trong nước ấm khoảng 35 đến 40°C trong 3 đến 4 giờ;
- Bước 2: Trộn hạt với cát mịn và gieo vãi đều trên mặt giá thể;
- Bước 3: Phủ 1 lớp giá thể mỏng khoảng 0,5 cm và phun sương giữ ẩm;
- Bước 4: Tỉa bớt cây con khi mọc dày, hạt thường nảy mầm sau 10 đến 20 ngày.
Trồng rau má thủy canh
Trồng rau má thủy canh phù hợp với sân thượng, ban công và cho rau sạch không dùng đất. Cách làm như sau:
- Bước 1: Giâm dây trong nước sạch đến khi rễ dài 2 đến 3 cm;
- Bước 2: Đặt dây vào rọ nhựa, chèn xơ dừa để cố định;
- Bước 3: Đưa rọ lên hệ thống thủy canh, pha dung dịch dinh dưỡng cho rau ăn lá;
- Bước 4: Thay dung dịch khoảng 7 đến 10 ngày 1 lần.
Kỹ thuật chăm sóc rau má cho lá to, xanh mướt
Trong kỹ thuật chăm sóc rau má, tưới nước là khâu quan trọng nhất vì cây cần đất ẩm liên tục nhưng không chịu được úng gốc. Bên cạnh đó, cần bón phân sau mỗi lứa cắt và theo dõi sâu bệnh.
Tưới nước
Rau má cần được tưới 1 đến 2 lần mỗi ngày tùy mùa để mặt giá thể luôn ẩm. Cách tưới cụ thể như sau:
- Mùa nắng: Tưới 2 lần vào sáng sớm và chiều mát;
- Mùa mưa: Tưới 1 lần hoặc ngưng tưới nếu giá thể còn ẩm;
- Giữ ẩm: Phủ 1 lớp rơm khô mỏng lên mặt giá thể.
Bón phân
Rau má nên được bón phân hữu cơ là chính và bón thúc sau mỗi lần cắt để cây nhanh ra lá mới. Liều lượng tham khảo cho 1 thùng xốp 60 x 40 cm như sau:
- Sau mỗi lứa cắt: Rải 150 đến 200 g phân trùn quế quanh gốc;
- Giữa 2 lứa cắt: Tưới đạm cá pha loãng khoảng 7 đến 10 ngày 1 lần;
- Phân vô cơ: Nếu dùng, ngưng bón ít nhất 10 đến 15 ngày trước thu hoạch.
Làm cỏ và tỉa lá già
Làm cỏ và tỉa lá già giúp rau má thông thoáng, hạn chế sâu bệnh. Bạn nên nhổ cỏ và ngắt bỏ lá vàng khoảng 1 lần mỗi tuần.
Phòng trừ sâu bệnh hại rau má
Rau má có thể bị rệp, sâu ăn lá, bệnh đốm lá và thối nhũn khi trồng dày, ẩm kéo dài. Vì rau má thường được ăn sống, bạn nên ưu tiên biện pháp sinh học như sau:
- Rệp và sâu ăn lá: Phun dịch tỏi, ớt, gừng pha loãng hoặc chế phẩm sinh học Bt;
- Bệnh đốm lá: Cắt bỏ lá bệnh và giảm mật độ trồng;
- Bệnh thối nhũn: Cải thiện thoát nước và bổ sung Trichoderma vào gốc;
- Thuốc hóa học: Chỉ dùng khi bệnh nặng và tuân thủ thời gian cách ly ghi trên nhãn.
Cách thu hoạch rau má để cây tái sinh nhiều lứa
Rau má trồng bằng dây thường cho thu hoạch lứa đầu sau khoảng 30 đến 45 ngày. Khi cắt, bạn nên chừa gốc cao 2 đến 3 cm để cây đâm chồi, các lứa sau cách nhau khoảng 20 đến 25 ngày nếu chăm sóc đầy đủ. Một số lưu ý khi thu hoạch:
- Thu hoạch khi dây phủ kín mặt thùng và lá xanh đậm;
- Cắt vào sáng sớm hoặc chiều mát để rau giữ độ tươi;
- Tưới nước và bón thúc ngay sau khi cắt;
- Trồng mới khi dây đã cỗi, thường sau khoảng 8 đến 10 lứa cắt.

Lỗi thường gặp khi trồng rau má và cách khắc phục
Phần lớn lỗi khi trồng rau má đến từ tưới nước không đều, thiếu nắng hoặc giá thể nghèo dinh dưỡng. Cách khắc phục cụ thể:
- Lá vàng: Bổ sung phân hữu cơ và kiểm tra lỗ thoát nước;
- Cây còi, lá nhỏ: Chuyển thùng ra nơi có nắng sáng và tỉa bớt dây;
- Dây thối gốc: Thay giá thể tơi xốp hơn và giảm lượng nước tưới;
- Cây ra hoa sớm: Che nắng buổi trưa và giữ ẩm đều.
Câu hỏi thường gặp về kỹ thuật trồng rau má
Rau má có trồng được trong bóng râm không?
Rau má chịu được bóng râm nhẹ nhưng vẫn cần ít nhất khoảng 4 giờ nắng mỗi ngày để không bị còi.
Trồng rau má trong thùng xốp có cần đục lỗ không?
Có. Thùng xốp cần đục khoảng 6 đến 8 lỗ ở đáy để thoát nước, tránh thối gốc.
Một thùng xốp trồng được bao nhiêu dây rau má?
Thùng xốp khoảng 60 x 40 cm trồng được khoảng 12 đến 15 dây rau má.
>> CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM:
- Cách trồng rau mồng tơi bằng hạt nhanh nảy mầm Xanh Tốt
- Cách trồng măng tây trong thùng xốp Đúng kỹ thuật
- Cách trồng rau mầm trong thùng xốp đơn giản Tại Nhà
Kỹ thuật trồng rau má không quá phức tạp, chỉ cần bạn chọn dây giống khỏe, chuẩn bị giá thể tơi xốp và tưới nước đều đặn. Làm đúng các bước trên, 1 thùng xốp nhỏ có thể cho rau má sạch cắt nhiều lứa. Hãy theo dõi website https://kienthucnuoitrong.com/ để cập nhật thêm nhiều kỹ thuật trồng rau ăn lá hữu ích bạn nhé.



